Historie:
Het Koelhuis werd door de Nederlandsche Coöperatieve Zuivelverkoop Centrale gebouwd. Het doel was in dit huis de zomerboter van de
aangesloten fabrieken te bewaren om er in de winter een hogere prijs voor te kunnen krijgen. Helaas zakte de markt in op het moment dat het koelhuis in 1919 klaar was en vooral in 1921 en 1922 was er vrijwel geen opslag. Dit maakte dat het koelhuis bijna publiekelijk geveild was kort nadat het in gebruik genomen was. Het feit dat de verkoopprijs veel te laag was én er dankzij een grote lobby uiteindelijk voldoende steun werd toegezegd door diverse zuivelfabrieken maakte dat het koelhuis zijn functie behield. Aangezien het te risicovol was zich alleen te richten op de zuivelopslag wilde men ook klanten werven die er vlees, gevolgelte, eieren, kaas en fruit wilden opslaan. Dit bleek een goede strategie, jaren later werd er ook patat, ijs en brood opgeslagen. Ook ruw ijs werd er opgeslagen, dit werd gebruikt voor de bevoorrading van de spoorwegwagons die vlees vervoerden. In de zomer werd er wollen ondergoed in opgeslagen, dit werd door de bevolking in bewaring gegeven tegen "mot".
In eerste instantie had men beschikking over 3000 kubieke meter koelruimte, in 1972 was deze opslagcapaciteit gestegen naar 18.000 kubieke meter. Er waren 17 cellen die tot min 20 graden gekoeld konden worden. Het stuk van 3000 kubieken meter kon zelfs tot min 30 gekoeld worden. De manier van opslaan is in de loop der jaren erg veranderd. Het oude koelhuis bestond uit meerdere verdiepingen; vele muren en pilaren die men, naast het feit dat de bouwstijl deze deels met zich meebracht, ook noodzakelijk waren om de goederen tegen op te stapelen. De goederen werden per lift naar boven gebracht en in de diverse koelcellen opgeslagen. Later kwamen de pallets en kon met de vorkheftruck gestapeld worden en waren verdiepingen, muren en pilaren alleen maar lastig.
In 2005 is er een nieuw pand gebouwd en kwam dit leeg te staan. Het oudste gedeelte heeft inmiddels een monumenten status gekregen vanwege de bouwhistorische betekenis ervan in bouwkundige literatuur en de details van én in het pand die nog steeds aanwezig is. Het lagere (nieuwere) gedeelte zal worden afgebroken. Over een bestemming wordt nog nagedacht. Vanwege de dikke muren zou een discotheek voor de hand liggen, de naam was er al: het Koelhouse. Maar vanwege de kolomstructuur, de lageplafonds en de onmogelijhheid voldoende vluchtwegen te realiseren zonder het pand drastisch te verminken is dit geen optie meer. Er wordt nu gedacht over een Grand Cafe en een muziekschool.
Binnen was het erg donker, de meegenomen zaklamp heeft zijn geld 100% opgebracht (ook voor het maken van de foto's die we zonder licht van de zaklamp niet hadden kunnen maken. Verder was het er heel stil. De deuren hadden een dikte van tussen de 20 en 30 centimeter om de warmte buiten te houden. Op de toiletdeur vonden we een briefje met de tekst: "deur sluiten anders bevriest het wc water".
|